راز لخته‌های خونی نادر پس از واکسن‌های کرونا بالاخره حل شد

اکنون به‌گزارش آی‌اف‌ال‌ساینس، تیمی بین‌المللی از دانشمندان به رهبری پژوهشگرانی از دانشگاه فلایندرز در استرالیا آخرین گام را در مسیر درک دقیق این موضوع گزارش کرده‌اند: اینکه آنتی‌بادی‌های PF4 چگونه باعث VITT می‌شوند، کدام بخش واکسن واکنش را ایجاد می‌کند و آیا می‌توان از آن جلوگیری کرد یا نه.

پروفسور تام گوردون، از نویسندگان پژوهش می‌گوید: «این سفر علمی جذابی با همکاری یک تیم بین‌المللی برجسته بود که با انتشار سه مقاله در نشریه پزشکی نیوانگلند به حل معمای این گروه جدید از اختلالات لخته‌شدن خون انجامید و می‌تواند به تولید واکسن‌های ایمن‌تر منجر شود.»

نخستین گام در سال ۲۰۲۲ برداشته شد؛ زمانی که پروفسور گوردون و دکتر جینگ‌وانگ مطالعه‌ای را هدایت کردند که عوامل ژنتیکی خطر مرتبط با آنتی‌بادی PF4 را شناسایی کرد. مطالعه‌ای دیگر در سال ۲۰۲۳ نشان داد همین عوامل خطر می‌توانند پس از مواجهه با آدنوویروس‌های طبیعی انسانی نیز در برخی افراد بیماری مشابه VITT ایجاد کنند. هرچند آدنوویروس‌های مورد استفاده در واکسن‌ها برای انسان بیماری‌زا نیستند، برخی آدنوویروس‌ها می‌توانند باعث سرماخوردگی شوند.

در مرحله بعد، گروه‌های مختلف پژوهشی با همکاری یکدیگر تأیید کردند که VITT ناشی از واکسن و اختلال مشابه ناشی از عفونت طبیعی عملاً یکسان هستند. این یافته نشان داد که عامل اصلی واکنش، خود آدنوویروس است نه سایر اجزای واکسن.

اکنون پژوهشگران با استفاده از تحلیل‌های مولکولی پیشرفته کشف کرده‌اند که چرا مواجهه با آدنوویروس در برخی افراد چنین واکنشی ایجاد می‌کند. بدن این افراد یک پروتئین طبیعی آدنوویروس را با پروتئین انسانی PF4 اشتباه می‌گیرد و در نتیجه آنتی‌بادی‌های خودایمنی فعال و واکنش خطرناک لخته‌شدن خون آغاز می‌شود.

دکتر وانگ توضیح داد: «با اصلاح یا حذف این پروتئین خاص آدنوویروسی، واکسن‌های آینده می‌توانند از این واکنش بسیار نادر جلوگیری کنند و در عین حال محافظت قوی در برابر بیماری فراهم آورند.»

پژوهش در ژورنال New England Journal of Medicine منتشر شده است.