کشف داروی عجیب باستانی؛ رومیان از مدفوع برای درمان بیماری‌ها استفاده می‌کردند

ظرف باستانی بوی نامطبوعی نداشت، چرا که گذشت زمان و پلمب محکم ظرف، ماهیت مواد را تغییر داده بود. آتیلا اشاره می‌کند که رسوبات در طول سالیان طولانی نگهداری در موزه نادیده گرفته شده بودند، اما پس از شناسایی بلافاصله تحت آنالیزهای دقیق شیمیایی قرار گرفتند. محققان برای شناسایی ترکیبات آلی جرم‌های قهوه‌ای از تکنولوژی پیشرفته کروماتوگرافی گازی-طیف‌سنجی جرمی (GC-MS) استفاده کردند.

بخش جالب‌تر، کشف ماده‌ای به نام «کارواکرول» در میان رسوبات است. این ترکیب معطر که در اسانس گیاهانی نظیر آویشن یافت می‌شود، تایید می‌کند که پزشکان رومی مدفوع را با گیاهان خوش‌بو ترکیب می‌کردند. آتیلا توضیح می‌دهد: «با توجه به تسلط تیم تحقیق بر متون پزشکی باستان، بلافاصله متوجه شدیم که این ترکیب دقیقاً همان نسخه دارویی مشهوری است که جالینوس، پزشک نامدار رومی، در نوشته‌های خود به آن اشاره کرده بود.»

شهر باستانی پرگامون در قرون دوم و سوم میلادی به واسطه‌ی حضور جالینوس، به قطب پزشکی در امپراتوری روم تبدیل شده بود. جالینوس که کالبدشکاف و پزشکی جریان‌ساز بود، تأثیری چندصدساله بر علم پزشکی جهان گذاشت. براساس یادداشت‌های باستان‌شناسان، در آن دوران نسخه‌های مبتنی بر فضولات برای درمان طیف وسیعی از بیماری‌ها، از مشکلات عفونی گرفته تا اختلالات سیستم تولیدمثل، به شدت رواج داشت.

جالینوس در یکی از رساله‌های خود حتی به ارزش درمانی مدفوع کودکی اشاره می‌کند که رژیم غذایی خاصی شامل حبوبات و نان داشته است. از آنجایی که پزشکان آن عصر می‌دانستند بیماران در برابر مصرف داروهای بدبو مقاومت می‌کنند، استفاده از گیاهان معطر، سرکه یا نوشیدنی‌های خاص برای پوشش بوی نامطبوع، بخشی استاندارد از فرآیند داروسازی بود.

مطالعه با ارائه‌ی اولین مدرک شیمیایی از مصرف درمانی مدفوع در دوران یونانی‌رومی، ثابت می‌کند توصیه‌های موجود در متون کلاسیک صرفاً تئوری‌های انتزاعی نبوده‌اند و در دنیای واقعی به عنوان پروتکل‌های درمانی توسط پزشکان و بیماران به اجرا درمی‌آمدند.

نتایج پژوهش در نشریه‌ی Journal of Archaeological Science: Reports منتشر شده است.