محدودیت ساتنا برای ۶ بانک ناتراز؛ مبلغ انتقال کمتر از ۲۰۰ میلیون تومان شد

نخستین اقدام جدی عبدالناصر همتی در دوره جدید ریاست بر بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با اعمال محدودیت بر سقف انتقال وجه در سامانه ساتنا برای شش بانک ناتراز از امروز ۲۷ بهمن اجرایی شد؛ سیاستی که با هدف مهار اضافه‌برداشت‌ها و کنترل ناترازی شبکه بانکی در دستور کار قرار گرفته است.

به گزارش ایسنا، این تصمیم در حالی عملیاتی شده که همتی پس از بازگشت به ساختمان میرداماد، دو اولویت اصلی شامل ایجاد ثبات در بازار ارز و برخورد با ناترازی بانک‌ها را اعلام کرده بود. اکنون محدودسازی دسترسی عملیاتی برخی بانک‌ها به زیرساخت‌های کلیدی پرداخت، به‌عنوان نخستین گام اجرایی در مسیر تحقق وعده دوم تلقی می‌شود.

ریشه ناترازی بانک‌ها به سال‌های گذشته بازمی‌گردد و در ماه‌های اخیر با انحلال بانک آینده و ادغام آن در بانک ملی ایران وارد فاز تازه‌ای شد. هرچند سیاست‌گذار پولی در دوره‌های مختلف برنامه‌هایی برای اصلاح این وضعیت ارائه کرده، اما بسیاری از آن‌ها یا اجرایی نشدند یا اثرگذاری محدودی داشتند.

در سیاست جدید، بانک‌هایی که استفاده بیش از حد از منابع بانک مرکزی داشته‌اند با کاهش سقف انتقال در سامانه ساتنا مواجه شده‌اند. نام بانک‌های ایران‌زمین، رسالت، سپه، مسکن و مؤسسه ملل در فهرست اعلامی قرار دارد و از امروز سقف انتقال اینترنتی روزانه که در شبکه بانکی ۲۰۰ میلیون تومان است، برای این بانک‌ها کاهش یافته است.

کارشناسان معتقدند این اقدام می‌تواند اثر دوگانه داشته باشد؛ از یک‌سو به‌عنوان ابزار تنبیهی، هزینه اضافه‌برداشت و تداوم ناترازی را افزایش می‌دهد، اما از سوی دیگر ممکن است بر انگیزه سپرده‌گذاری و رفتار مشتریان بانکی اثر بگذارد و حتی ریسک خروج منابع را بالا ببرد.

ساتنا که از مهر ۱۳۸۶ توسط بانک مرکزی راه‌اندازی شده، سامانه تسویه ناخالص آنی بین‌بانکی برای انتقال مبالغ کلان در کوتاه‌ترین زمان است و مشتریان دارای حساب جاری، پس‌انداز یا مدت‌دار می‌توانند از طریق آن در همان روز وجه را به حساب خود یا سایر افراد در دیگر بانک‌ها منتقل کنند؛ سامانه‌ای که جایگزین چک‌های رمزدار بین‌بانکی شده است.

اکنون باید دید محدودسازی سقف انتقال ساتنا برای بانک‌های ناتراز، در عمل تا چه اندازه می‌تواند به مهار یکی از چالش‌های مزمن شبکه بانکی کشور کمک کند.