حلقه آتش برفراز جنوبگان؛ خورشیدگرفتگی حلقوی برای دانشمندان و پنگوئن‌ها از راه رسید

ناظران مستقر در مسیر اصلی خورشیدگرفتی که پهنایی حدود ۶۱۶ کیلومتر دارد، شانس تماشای لبه گداخته خورشید را برای مدت حداکثر ۲ دقیقه و ۲۰ ثانیه خواهند داشت. اما موقعیت جغرافیایی پدیده به‌قدری دورافتاده و در اعماق مناطق غیرمسکونی جنوبگان است که شمار شاهدان انسانی آن احتمالاً از تعداد انگشتان دست فراتر نخواهد رفت.

جی اندرسون، هواشناس برجسته در حوزه کسوف، معتقد است دسترسی به این منطقه چالش لجستیکی عظیمی محسوب می‌شود و تنها دو نقطه‌ی مسکونی در مسیر اصلی سایه قرار دارند که هیچ‌کدام زیرساختی برای پذیرایی از گردشگران یا منجمان آماتور ندارند.

ایستگاه تحقیقاتی میرنی روسیه در سواحل دریای دیویس، یکی از معدود نقاطی است که طبق داده‌های وب‌سایت تایم‌اند‌دیت، فاز حلقوی را به مدت یک دقیقه و ۵۲ ثانیه تجربه می‌کند. ایستگاه کنکوردیا نیز که با همکاری مشترک فرانسه و ایتالیا اداره می‌شود، شاهد حلقه‌ی درخشان به مدت ۲ دقیقه و ۹ ثانیه خواهد بود. محققان مستقر در این ایستگاه‌ها به دلیل ارتفاع بالا و رطوبت بسیار کم هوا، شانس بسیار بالایی برای ثبت تصاویر شفاف و داده‌های علمی ارزشمند از این رویداد دارند.

آغاز رسمی خورشیدگرفتگی دقایقی دیگر در ساعت ۱۳:۲۶ به وقت ایران خواهد بود که با فاز گرفت جزئی در بخش‌هایی از جنوبگان و جنوب شرقی آفریقا همراه می‌شود. کشورهایی نظیر موزامبیک، ماداگاسکار و موریس تنها شاهد پوشش ۱۰ تا ۳۵ درصدی خورشید خواهند بود، در حالی که فاز اصلی حلقوی بین ساعت ۱۵:۱۲ تا ۱۶:۱۱ تا به وقت ایران به اوج می‌رسد. پرونده‌ی این کسوف با پایان فازهای جزئی در ساعت ۱۷:۵۷ به وقت ایران بسته خواهد شد تا منجمان چشم‌انتظار پدیده بعدی باشند.

تقارن هندسی میان زمین، ماه و خورشید همواره به‌گونه‌ای است که گرفت‌ها به‌صورت جفت ظاهر می‌شوند؛ بر همین اساس، با فاصله‌ی کوتاهی پس از کسوف امروز، یک ماه‌گرفتگی کلی در تاریخ ۱۲ اسفند ماه به وقوع می‌پیوندد که در شرق آسیا، استرالیا و بخش‌هایی از اقیانوس آرام مشاهده‌پذیر خواهد بود.

اما علاقه‌مندان به پدیده‌ی حلقه آتش باید تا ۶ فوریه ۲۰۲۷ (۱۷ بهمن ۱۴۰۵) منتظر بمانند؛ زمانی که خورشیدگرفتگی حلقوی بعدی با مدت زمان خیره‌کننده ۷ دقیقه و ۵۱ ثانیه از شیلی و آرژانتین تا قلب آفریقا را درمی‌نوردد و نمایشی به مراتب دردسترس‌تر را ارائه خواهد داد؛ اما متاسفانه آن خورشیدگرفتگی نیز از ایران مشاهده‌پذیر نخواهد بود.