از تصادف آزمایشگاهی تا تسخیر آسمان؛ چین چگونه به بارورسازی ابرها روی آورد؟
از تصادف آزمایشگاهی تا تسخیر آسمان؛ چین چگونه به بارورسازی ابرها روی آورد؟
دستاوردهای اسنویی تاکنون بهعنوان سندی معتبر در تمامی محافل علمی جهان مورداستناد قرار گرفته است. مدیر ارشد پروژه توضیح میدهد که تیم موفق شده است در موارد متعددی، مکان دقیق قرارگیری مواد بارورکننده در دل تودههای ابری را شناسایی کرده و مستقیماً در همان نقاط به اندازهگیری فیزیکی بپردازد. فرنچ تأکید میکند که دستیابی به این نتایج با وجود تغییرپذیری بسیار زیاد و غیرقابلپیشبینی ابرها، دستاوردی بینظیر در تاریخ هواشناسی محسوب میشود.
خروجی نهایی بارورسازی ابرها لزوماً آنقدر که تبلیغ میشود، زیاد نیست
پژوهشگران در پروژهی اسنویی با اندازهگیریهای موازی در مناطق مجاور به فاصله یک تا دو کیلومتر، امکان مقایسهی دقیق را فراهم کردند تا اثر شانس و متغیرهای محیطی را حذف کنند. متدولوژی سختگیرانه نشان داد که تفاوت معناداری میان میزان برف تولیدشده بهصورت طبیعی و برفی که توسط همان سامانه ابری اما به صورت مصنوعی ایجاد شده، وجود دارد. این مطالعه نزدیکترین تجربهی بشر به آزمایش کنترلشدهی علمی در محیط باز طبیعت است.
پایگاه دادهی گستردهی پروژه اسنویی نهتنها امکانپذیری بارورسازی ابرها را به اثبات رساند، بلکه تعادل پیچیده و ظریف میان زمانبندی و چگونگی دستیابی به بهترین نتیجه را نیز ترسیم کرد. امروزه این دادهها به عنوان «استاندارد طلایی» در حوزهی تعدیل آبوهوا شناخته میشوند؛ حوزهای که پیشازاین به شدت نیازمند شواهد علمی بود. این مطالعه، حتی در مقالات علمی داوریشدهی پژوهشگران چینی نیز مورداستناد قرار گرفته است؛ زیرا اسنویی بهشکلی دقیق ثابت کرد که بارورسازی ابرها واقعاً به تشکیل ابرهای بارانزا و افزایش بارش در سطح زمین منجر میشود.
با وجود تمام موفقیتها و گشایشهای علمی، نتایج اسنویی جنبهی واقعگرایانهی این فناوری را نیز آشکار کرد: خروجی نهایی بارورسازی ابرها لزوماً آنقدر که تبلیغ میشود، زیاد نیست و گاهی ناامیدکننده به نظر میرسد.
اگرچه کارایی بارورسازی در برخی نقاط جهان به اثبات رسیده، حتی دانشمندانی که شاهد نتایج مثبت بودهاند، هنوز اطمینان ندارند که آیا حجم اندک بارش اضافی تولیدشده، ارزش هزینههای سرسامآور عملیاتی و تلاشهای لجستیکی را دارد یا خیر. برخی معتقدند اشتیاق سیاسی برای بهکارگیری این فناوری از سرعت پیشرفت تحقیقات علمی پیشی گرفته است و هنوز دادههای قابلاتکای کافی برای پشتیبانی از نتایج ادعایی در پروژههای بزرگ وجود ندارد. بخش بزرگی از این برنامهها توسط دولتهایی نظیر چین و امارات اجرا میشوند و تحلیلهای مستقل و بیطرفانه در مورد کارکرد واقعی بسیار اندک است.
مرزهای جدید و چالشهای اقلیمی
تشخیص تمایز میان بارشی که بر اثر بارورسازی ایجاد شده و آنچه ابر قرار بوده بهخودیخود تولید کند، همچنان بزرگترین چالش در علم فیزیک ابرها به شمار میرود. ادل ایگل، دانشیار فیزیک ابر در دانشگاه کالیفرنیا، معتقد است اگرچه تئوریهای علمی و مدلهای کامپیوتری بر کارایی این روش صحه میگذارند، تأیید پیشبینیها از طریق مشاهدات میدانی و اندازهگیریهای روتین، همچنان امری بسیار دشوار و پرهزینه است.
همچنین، محدودیتها مانع از آن میشوند که بارورسازی ابرها به ابزاری کاملاً پیشبینیپذیر تبدیل شود. این فناوری در غیاب ابرهای حاوی رطوبت و با پتانسیل بارشی بالا بیاثر است؛ یعنی نمیتوان از آسمان صاف باران استخراج کرد. همچنین این روش در ماههای گرم سال که ابرهای حاوی آب فوقسرد بهندرت در جو یافت میشوند، بازدهی ناچیزی دارد.
چین با بهرهگیری از پهپادهای دورپرواز و هوش مصنوعی، دقت رهاسازی مواد را بهبود بخشیده است
هزینههای گزاف اجرایی نیز بهویژه در روشهای هوایی، اغلب از ارزش اقتصادی بارش تولیدی فراتر میرود. در مقابل، روشهای مبتنی بر ژنراتورهای زمینی که با تکیه بر جریانهای هوای صعودی مواد را به سمت ابرها میفرستند، اگرچه ارزانتر هستند، کنترل و پیشبینیپذیری کمتری دارند و ممکن است هرگز به هدف نرسند.
درحالحاضر، ارزیابی پیامدهای درازمدت ناشی از دستکاری گسترده و مستمر اقلیم، چه در چین و چه در سایر نقاط جهان، از توان علمی بشر خارج است و ریسکهای ناشناختهای به همراه دارد. مانون سایمون، پژوهشگر دانشگاه تاسمانی، تأکید میکند پیشبینی ناهنجاریهای جوی در نقاط دوردست و اثرات اقلیمی منطقهای ناشی از عملیاتهای بزرگ، بسیار پیچیده است.
همچنین، مشخص نیست آیا مداخله در یک نقطه، به «سرقت باران» از نقطهای دیگر منجر میشود یا خیر؛ و آیا این برنامهها در نهایت به خشکسالیهای شدیدتر یا سیلابهای سهمگین ناگهانی ختم خواهند شد؟ بنابراین، شناسایی خطرات نیازمند نظارت مستمر ماهوارهای و همکاریهای بینالمللی است که در حال حاضر به دلیل رقابتهای سیاسی، نایاب به نظر میرسند.
منبع : زومیت
