مدیرعامل نت‌بلاکس: خاموشی اینترنت ایران الگوریتم‌های جهانی را هم به‌هم ریخت

بنیان‌گذار نت‌بلاکس هشدار داد که قطع اینترنت اخیر در ایران، الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی را خراب کرده است؛ به طوری که این سیستم‌ها برای پر کردن «جای خالی داده‌ها»، به جای اخبار واقعی، شروع به پخش اطلاعات غلط و شایعات کرده‌اند

به گزارش نیوزلن، چندی پیش وقتی که اینترنت در ایران قطع شد، فقط خود کشور در تاریکی دیجیتال فرو نرفت، براساس اطلاعاتی که بنیان‌گذار نت‌بلاکس ارائه کرده، قطعی اینترنت کشور اثراتی فراتر از مرزهای داخل کشور داشته است.

در میانه‌ قطعی سراسری اینترنت که در دی و بهمن ۱۴۰۴ با شدتی بی‌سابقه اعمال شد، «الگوریتم‌ها»، همان ماشین‌هایی که هر روز تصمیم می‌گیرند کاربران سراسر جهان در فید شبکه‌های اجتماعی خود چه ببیند، را تحت تاثیر قرار داد. این الگوریتم‌ها ناگهان با یک حفره‌ داده روبه‌رو شدند؛ حفره‌ای به بزرگی یک کشور با جمعیت چند ۱۰ میلیون کاربر پلتفرم‌های آنلاین.

آلپ توکر، بنیان‌گذار نهاد پایش اینترنت NetBlocks، در گفت‌وگویی اختصاصی با رسانه The Independent اعلام کرد:

الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی و پلتفرم‌های خبری برای کارکرد طبیعی به «جریان آزاد اطلاعات» نیاز دارند؛ وقتی از یک منطقه «خلأ» ایجاد می‌شود، الگوریتم همچنان باید خروجی تولید کند و محدودیت‌های خودش را (مثل نگه داشتن کاربر، تنوع محتوا، تازگی، نرخ تعامل) برآورده کند. نتیجه این است که محتوای نمایش‌داده‌شده دیگر لزوماً همان چیزی نیست که کاربر انتظارش را داشته؛ ممکن است کم‌ربط‌تر شود و حتی فضای بیشتری برای روایت‌سازی، اطلاعات غلط یا منابع حاشیه‌ای باز کند.

– آلپ توکر، بنیان‌گذار نت‌بلاکس

باید گفت «سیستم‌های توصیه‌گر» (Recommendation Systems) معمولا از داده‌های زنده (live) تغذیه می‌کنند: حجم پست‌ها، هشتگ‌ها، بازنشرها، ویدئوها، نرخ تعامل و حتی الگوهای جست‌وجو در جای‌جای دنیا.

یعنی مدل هنوز باید پیش‌بینی کند، اما زمین زیر پایش تغییر کرده. طبیعی است در چنین شرایطی، فیدهای جهانی می‌توانند «لغزش» پیدا کنند: از گزارش میدانی واقعی به سمت تحلیل‌های دورادور، از خبرهای تاییدشده و صحیح به سمت گمانه‌زنی‌ها، از محتوای محلی به سمت محتوای خارج از کشور و کسانی که از بیرون تلاش می‌کنند جای خالی را پر کنند.