ارتباط قیمت تتر با سیاستهای پولی و نرخ دلار
ارتباط قیمت تتر با سیاستهای پولی و نرخ دلار
—————- رپورتاژ آگهی —————–
ارتباط قیمت تتر با سیاستهای پولی به معنای تأثیر مستقیم تصمیمات بانک مرکزی بر ارزش برابری ریال در برابر استیبلکوینها است. در واقع، هر زمان که سیاستهای پولی منجر به افزایش نقدینگی یا رشد انتظارات تورمی شود، تقاضا برای خرید تتر به عنوان پناهگاه امن سرمایه افزایش یافته و قیمت آن در بازار داخلی همسو با نرخ دلار آزاد جهش میکند.
قیمت تتر (USDT) در بازار ایران تابعی از نرخ دلار آزاد است و معمولاً با فاصله اندکی (Spread) نسبت به آن معامله میشود. امروز دوشنبه ۴ اسفند ۱۴۰۴، در حالی که نرخ دلار در بازار آزاد حدود ۱۶۳.۷۰۰ تومان است، قیمت هر واحد تتر در محدوده ۱۶۵.۰۰۰ تومان نوسان میکند. بسیاری از سرمایهگذاران با مشاهده شکاف قیمتی میان نرخ رسمی مرکز مبادله و بازار آزاد، به خرید تتر روی میآورند تا از ارزش دارایی خود در برابر تورم مزمن حفاظت کنند. بر اساس آخرین گزارشها، نرخ تورم سالانه در پایان دیماه به ۴۴.۶ درصد رسیده که خود محرکی جدی برای خروج نقدینگی از ریال و ورود به بازار رمزارزها است.
نقش بانک مرکزی در تعیین جهت حرکت بازار تتر
بانک مرکزی به عنوان متولی اصلی سیاستهای پولی، ابزارهای مختلفی برای مهار تورم و کنترل نرخ ارز در اختیار دارد. اولویت این نهاد باید مهار نقدینگی باشد؛ چرا که رشد بیرویه پایه پولی مستقیماً به تضعیف ریال منجر میشود. در هفتههای اخیر، بانک مرکزی مدعی شده است که بخش قابلتوجهی از نقدینگی ناشی از طرحهای دولتی را “عقیمسازی” کرده تا مانع از فشار تورمی جدید شود، اما بازار آزاد همچنان به دلیل ناترازیهای بودجهای، روندی صعودی را تجربه میکند.
نوسانات شدید در قیمت تتر معمولاً زمانی رخ میدهد که بازار نسبت به توانایی بانک مرکزی در تثبیت نرخ ارز دچار تردید میشود. شکاف عمیق بین نرخ دلار حوالهای و نرخ بازار آزاد که اکنون به وضوح دیده میشود، نشاندهنده چالشهای جدی در مدیریت تقاضای ارز است. در چنین شرایطی، دو دیدگاه اقتصادی اصلی درباره رابطه تورم و نرخ ارز مطرح میشود که در ادامه به آنها میپردازیم.
دیدگاه اول: تورم به عنوان علت اصلی جهش قیمت تتر
دیدگاه کلاسیک که ریشه در نظریات نئولیبرال دارد، تورم را صرفاً یک پدیده پولی میداند. طبق این نظریه، وقتی سرعت رشد نقدینگی از سرعت رشد تولید کالا و خدمات پیشی بگیرد، تورم ایجاد میشود. در ایران، کسری بودجه دولت همواره متهم ردیف اول خلق پول و افزایش نقدینگی بوده است.
در این سناریو، ترتیب وقایع به این صورت است: ۱. دولت با کسری بودجه مواجه میشود. ۲. بانک مرکزی مجبور به چاپ پول یا افزایش پایه پولی میگردد. ۳. نرخ تورم بالا میرود. ۴. در واکنش به کاهش قدرت خرید ریال، تقاضا برای دلار و تتر جهش میکند. بنابراین، طبق این نگاه، قیمت تتر معلول تورم است و تا زمانی که ریشه پولی تورم خشک نشود، نرخ ارز آرام نخواهد گرفت.
دیدگاه دوم: نرخ ارز به عنوان پیشران تورم در اقتصاد
در مقابل، گروه دیگری از اقتصاددانان معتقدند که در اقتصاد وابسته به واردات ایران، افزایش نرخ ارز خود عامل اصلی ایجاد تورم است. وقتی قیمت تتر و دلار بالا میرود، هزینه تمامشده مواد اولیه و کالاهای واسطهای افزایش یافته و تولیدکنندگان ناچار به گران کردن محصولات خود میشوند.
این دیدگاه بر این باور است که:
– جهش ارزی باعث ایجاد انتظارات تورمی در جامعه میشود.
– تثبیت نرخ ارز میتواند ترمز تورم را بکشد، مشروط بر اینکه بانک مرکزی منابع ارزی کافی در اختیار داشته باشد.
– ناتوانی در کنترل بازار آزاد، باعث میشود که حتی با وجود سیاستهای انقباضی، قیمتها در بازار کالا و خدمات به دلیل رشد نرخ تتر صعودی باقی بمانند.
چرخه دوطرفه تورم و قیمت تتر در بهمن ۱۴۰۴
واقعیت میدانی بازار در اواخر سال ۱۴۰۴ نشان میدهد که تورم و نرخ تتر در یک رابطه علی دوطرفه قرار گرفتهاند. دولت در پاییز ۱۴۰۴ با حذف برخی ارزهای ترجیحی تلاش کرد به سمت تکنرخی شدن ارز حرکت کند، اما تجربه نشان داده است که بدون انضباط مالی و دسترسی پایدار به منابع ارزی، این سیاستها تنها به جهشهای جدید قیمتی منجر میشود.
امروز سرمایهگذاران با دقت رفتارهای بانک مرکزی در “عملیات بازار باز” و انتشار اوراق مالی را رصد میکنند. افزایش سقف انتشار اوراق برای سال آینده نشاندهنده نیاز دولت به تامین مالی است که اگر منجر به استقراض از بانک مرکزی شود، میتواند موج جدیدی از تقاضا برای خرید استیبلکوینها را در پی داشته باشد.
خلاصه وضعیت متغیرهای اقتصادی (4 اسفند ۱۴۰۴):
– نرخ دلار بازار آزاد: ~۱۶۳.۷۰۰ تومان
– نرخ تتر (USDT): ~۱۶۵.۰۰۰ تومان
– آخرین نرخ تورم سالانه: ۴۴.۶ درصد
– سیاست پولی غالب: تلاش برای عقیمسازی نقدینگی و کنترل پایه پولی
نتیجهگیری
ارتباط قیمت تتر با سیاستهای پولی یک رابطه تفکیکناپذیر است. در حالی که بانک مرکزی تلاش میکند با ابزارهای پولی و وعده مهار تورم، بازار را آرام کند، واقعیتهای اقتصادی نظیر نرخ تورم ۴۴ درصدی و ناترازی بودجه، فشار را بر روی ریال حفظ کردهاند. برای معاملهگران ارزهای دیجیتال، رصد دقیق ترازنامه بانک مرکزی و آمارهای نقدینگی به همان اندازه اهمیت دارد که تحلیل تکنیکال نمودار قیمت تتر مهم است.
